Nghiệm Thu PCCC Năm 2026: Quy Định Mới Và Những Việc Chủ Đầu Tư Cần Làm

VIETCOTEK | Tư vấn kỹ thuật PCCC | Cập nhật: 16/10/2026
Năm 2026, cơ chế quản lý công tác nghiệm thu phòng cháy và chữa cháy (PCCC) có thay đổi đáng chú ý: một số thủ tục hành chính được cắt giảm, trong khi trách nhiệm tổ chức nghiệm thu và chứng minh chất lượng công trình của chủ đầu tư vẫn phải được thực hiện đầy đủ. Bài viết này hệ thống những điểm cần lưu ý đối với dự án xây dựng mới, cải tạo và công trình đã có hồ sơ thẩm duyệt theo quy định trước đây.

1. Cơ sở pháp lý và các mốc cần phân biệt

Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2025 là nền tảng pháp lý về trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC trong đầu tư xây dựng và sử dụng công trình [1].
Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật, trong đó có nội dung nghiệm thu PCCC và hồ sơ liên quan. Khi áp dụng tại thời điểm tháng 10/2026, phải đọc cùng những điều khoản đã được sửa đổi, bổ sung [2], [3].
Theo thông báo ngày 19/6/2026 của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, kể từ 00 giờ ngày 20/6/2026 dừng tiếp nhận, giải quyết ba thủ tục hành chính, trong đó có thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC. Đây là thay đổi về thủ tục quản lý, không phải bãi bỏ việc chủ đầu tư phải nghiệm thu công trình [4].
Nghị định 347/2026/NĐ-CP ban hành ngày 08/9/2026, có hiệu lực từ 15/9/2026, sửa đổi, bổ sung Nghị định 105/2025/NĐ-CP và một số nghị định khác. Nội dung sửa đổi liên quan đến thẩm định thiết kế, nghiệm thu và kiểm tra PCCC cần được đối chiếu theo đúng trường hợp công trình [3], [5].

2. Hiểu đúng: bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu không phải bỏ nghiệm thu

Chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu các hạng mục, hệ thống PCCC và các phần việc liên quan; đánh giá sự phù hợp với hồ sơ thiết kế được thẩm định/thẩm duyệt, quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng và yêu cầu chất lượng thi công trước khi đưa công trình vào hoạt động. Việc nghiệm thu có thể thực hiện theo phần, giai đoạn, hạng mục hoặc hệ thống phù hợp với tính chất dự án [1], [6].
Không nên hiểu rằng mọi công trình đều được miễn thẩm định thiết kế hoặc không còn chịu sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền. Đối tượng, thẩm quyền thẩm định và kiểm tra phải xác định theo công năng, quy mô, danh mục và pháp luật hiện hành [2], [3].

3. Quy trình 5 bước nghiệm thu PCCC – hướng dẫn tham khảo của C07

Phụ lục II kèm Công văn 3038/C07-P3,P4 ngày 28/8/2026 nêu quy trình 5 bước để chủ đầu tư tham khảo. Tài liệu cũng khẳng định chủ đầu tư có thể tự xây dựng quy trình phù hợp với đặc điểm công trình; điều quan trọng là kết quả cuối cùng phải bảo đảm yêu cầu pháp luật và kỹ thuật [6].
Bước 1 – Nghiệm thu vật liệu, thiết bị đầu vào: kiểm tra chủng loại, thông số kỹ thuật, xuất xứ và chất lượng so với thiết kế; lập biên bản nghiệm thu đầu vào.
Bước 2 – Nghiệm thu các hạng mục bị che khuất (nếu có): kiểm tra đường ống, dây dẫn, kết cấu, bộ phận ngăn cháy và các phần việc sẽ không thể quan sát sau hoàn thiện; lập biên bản và lưu ảnh, kết quả thử nghiệm phù hợp.
Bước 3 – Thử nghiệm đơn động không tải và có tải: chạy thử độc lập thiết bị như bơm chữa cháy, quạt hút khói/tăng áp, tủ báo cháy và thiết bị liên quan; ghi nhận thông số thực đo, điều kiện thử và kết quả.
Bước 4 – Thử nghiệm liên động: kiểm tra kịch bản phối hợp theo thiết kế giữa báo cháy, hệ thống chữa cháy, kiểm soát khói, thang máy, nguồn điện và các hệ thống kỹ thuật liên quan; ghi nhận từng tình huống, kết quả và tồn tại.
Bước 5 – Đánh giá tổng thể và ban hành văn bản nghiệm thu: rà soát hồ sơ, xử lý tồn tại, lập biên bản nghiệm thu tổng thể và văn bản nghiệm thu của chủ đầu tư theo biểu mẫu áp dụng, trong đó Phụ lục II đề cập Mẫu PC18 [6].

4. Hồ sơ nghiệm thu: cần phân loại theo thời điểm thẩm duyệt, thẩm định

Đối với công trình đã có giấy chứng nhận hoặc văn bản thẩm duyệt thiết kế PCCC trước 01/7/2025, hướng dẫn C07 nêu nhóm tài liệu theo khoản 2 Điều 15 Nghị định 136/2020/NĐ-CP, gồm hồ sơ thẩm duyệt, biên bản thử nghiệm và nghiệm thu, bản vẽ hoàn công, hướng dẫn vận hành – bảo dưỡng, văn bản nghiệm thu hoàn thành [6].
Đối với công trình có văn bản thẩm định thiết kế theo pháp luật PCCC và CNCH từ sau 01/7/2025, hồ sơ được xác định theo khoản 2, khoản 3 Điều 8 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, đồng thời phân biệt phần việc nghiệm thu theo pháp luật xây dựng, đăng kiểm hoặc quy định chuyên ngành PCCC. Những tài liệu có thể gồm văn bản thẩm định và hồ sơ đóng dấu, thiết kế điều chỉnh được phê duyệt (nếu có), văn bản nghiệm thu của chủ đầu tư, biên bản nghiệm thu từng phần/tổng thể, bản vẽ hoàn công và tài liệu vận hành – bảo dưỡng [2], [6].
Chủ đầu tư cần rà soát thêm hồ sơ hoàn thành công trình theo quy định về quản lý chất lượng xây dựng. Không nên sử dụng một danh mục hồ sơ cố định cho mọi dự án, nhất là dự án chuyển tiếp hoặc thay đổi thiết kế [6].

5. Sáu nhóm kiểm tra kỹ thuật không nên bỏ sót

(1) Tiếp cận chữa cháy: đường và bãi đỗ xe chữa cháy, vị trí tiếp cận, vật cản, tải trọng và kích thước theo thiết kế.
(2) Ngăn cháy, chịu lửa: tường/vách/cửa ngăn cháy, chèn bịt xuyên tường – xuyên sàn, bảo vệ kết cấu thép và vật liệu hoàn thiện theo hồ sơ.
(3) Thoát nạn: số lượng và kích thước lối ra, hành lang, cầu thang, cửa thoát nạn, biển chỉ dẫn và chiếu sáng sự cố.
(4) Hệ thống báo cháy và chữa cháy: vị trí thiết bị, tín hiệu, khả năng vận hành, áp lực/lưu lượng và chế độ nguồn dự phòng theo thiết kế.
(5) Hệ thống kiểm soát khói và kỹ thuật liên động: quạt, van, tín hiệu điều khiển, phản hồi trạng thái và trình tự hoạt động.
(6) Hồ sơ hoàn công và bàn giao: kiểm tra sự thống nhất giữa thiết bị thực lắp, bản vẽ, thông số đo, biên bản và hướng dẫn vận hành. Các nhóm kiểm tra này được tổng hợp từ Phụ lục II của C07; nội dung áp dụng cụ thể phụ thuộc công năng và giải pháp thiết kế từng công trình [6].
6. Khi thi công thay đổi thiết kế, cần xử lý thế nào?
Mọi thay đổi về công năng, phân chia khoang cháy, nguyên lý báo cháy/chữa cháy, lưu lượng và cột áp bơm, cấu hình thoát nạn hoặc giải pháp kiểm soát khói đều cần được đánh giá ảnh hưởng đến yêu cầu PCCC trước khi thực hiện.
Theo hướng dẫn C07, trường hợp điều chỉnh ảnh hưởng đến yêu cầu PCCC thuộc diện phải thẩm định điều chỉnh, chủ đầu tư phải trình hồ sơ theo quy định; nếu thay đổi không thuộc diện phải thẩm định điều chỉnh, vẫn phải cập nhật đúng hiện trạng vào hồ sơ hoàn công và thực hiện trách nhiệm phê duyệt tương ứng [6].

7. Khuyến nghị của VIETCOTEK

Ngay từ đầu dự án, chủ đầu tư nên lập bảng xác định hồ sơ pháp lý áp dụng, phân công đầu mối phụ trách từng hệ thống và thống nhất biểu mẫu nghiệm thu với tư vấn, nhà thầu.
Trong quá trình thi công, nên nghiệm thu công việc bị che khuất kịp thời; lập nhật ký thay đổi thiết kế; yêu cầu kết quả thử nghiệm có thông số, điều kiện đo và chữ ký của các bên liên quan.
Trước khi bàn giao, nên tổ chức thử nghiệm liên động theo kịch bản thực tế; lập danh sách tồn tại, kiểm tra lại sau khắc phục; bàn giao tài liệu vận hành, bảo trì và đào tạo nhân sự quản lý tòa nhà/cơ sở.
Với dự án cải tạo hoặc đã có thẩm duyệt trước 01/7/2025, nên thực hiện bước rà soát pháp lý riêng trước khi lập kế hoạch nghiệm thu để tránh áp dụng nhầm chế độ hồ sơ. Đây là các khuyến nghị quản lý chất lượng của VIETCOTEK, không phải một thủ tục hành chính mới.

8. Kết luận

Đơn giản hóa thủ tục hành chính không làm giảm yêu cầu an toàn PCCC. Chủ đầu tư cần tổ chức nghiệm thu thực chất, kiểm soát sai khác thiết kế, chứng minh kết quả thử nghiệm và lưu giữ hồ sơ phù hợp với thời điểm, tình trạng pháp lý của công trình.
VIETCOTEK cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống PCCC. Khi triển khai từng dự án, việc xác định nghĩa vụ cụ thể cần dựa trên hồ sơ pháp lý và quy chuẩn, tiêu chuẩn được áp dụng cho công trình. W: www.vietcotek.vn.
Nguồn pháp lý và hướng dẫn chính thức
[1] Luật số 55/2024/QH15 về PCCC và CNCH
https://vanban.chinhphu.vn/
[2] Nghị định 105/2025/NĐ-CP
https://vanban.chinhphu.vn/?classid=0&docid=213702&pageid=27160
[3] Nghị định 347/2026/NĐ-CP, Công báo Chính phủ
https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-347-2026-nd-cp-470418.htm
[4] C07, thông báo dừng tiếp nhận ba thủ tục hành chính, 19/6/2026
https://canhsatpccc.gov.vn/vi/news/tin-tuc-pccc-va-cnch/thong-bao-ve-viec-dung-tiep-nhan-thuc-hien-mot-so-thu-tuc-hanh-chinh-trong-linh-vuc-phong-chay-chua-chay-va-cuu-nan-cuu-ho-5852
[5] Học viện PCCC và CNCH, quy định mới theo NĐ 347, 16/9/2026
https://hocvienpccc.bocongan.gov.vn/blog/quy-dinh-moi-ve-tham-dinh-thiet-ke-nghiem-thu-ve-pccc-theo-nghi-dinh-so-347-2026-nd-cp_7648
[6] PC07 TP.HCM, Phụ lục II kèm Công văn 3038/C07-P3,P4
https://pccc-congan.hochiminhcity.gov.vn/w/phu-luc-ii-noi-dung-nghiem-thu-ve-phong-chay-2609140152