Hệ thống chữa cháy khí theo thể tích toàn bộ có thể không đạt hiệu quả dự kiến nếu cấu hình thi công, điều kiện phòng hoặc công tác bảo trì khác với thiết kế. Dưới đây là 10 điểm cần kiểm soát, tập trung vào HFC-227ea (FM-200), FK-5-1-12 và các hệ thống khí trơ;

1. Tự ý thay đổi đường ống hoặc thiết bị

Thay đổi chiều dài, đường kính, nhánh ống, phụ kiện, van hay bình có thể ảnh hưởng đến phân phối khí. Cần đánh giá tác động, tính toán lại khi cần và cập nhật hồ sơ hoàn công.

2. Đường ống còn bụi và vật lạ

Mạt kim loại, dầu mỡ, cặn bẩn sau gia công có thể bị cuốn theo khi xả. Kiểm soát vệ sinh bên trong, bịt bảo vệ đầu ống và thực hiện kiểm tra theo yêu cầu của hệ thống.

3. Đầu phun lắp sai cấu hình

Không tự ý dịch chuyển, thay mã hoặc sửa lỗ phun để tránh xung đột với máng cáp, trần hay MEP. Đối chiếu vị trí, hướng, chủng loại với bản vẽ và kết quả tính toán.

4. Kiểm tra cụm bình chưa đầy đủ

Đối chiếu chất chữa cháy, lượng nạp, bình, van, cơ cấu kích hoạt, ống mềm và ống góp với hồ sơ thiết bị. Không áp dụng một giá trị áp suất chung cho mọi hệ thống.

5. Phòng bảo vệ thay đổi sau thiết kế

Lỗ xuyên cáp, cửa mới, trần giả, sàn nâng hoặc thay đổi thông gió có thể ảnh hưởng đến thể tích và điều kiện bảo vệ. Cần kiểm soát thay đổi và đánh giá lại khi cần.

6. Bỏ qua độ kín và áp suất khi xả

Độ kín liên quan đến khả năng duy trì nồng độ; áp suất khi xả liên quan đến an toàn cửa, vách. Hai vấn đề cần được đánh giá riêng theo tiêu chuẩn và cấu hình áp dụng.

7. Chưa thử đầy đủ điều khiển – liên động

Kiểm tra logic phát hiện, cảnh báo trước xả, tín hiệu lỗi, kích hoạt và liên động thông gió theo thiết kế. Thử nghiệm phải có biện pháp phòng ngừa xả khí ngoài ý muốn.

8. Chỉ nghiệm thu từng thiết bị riêng lẻ

Thiết bị hoạt động đơn lẻ không chứng minh toàn hệ thống đáp ứng thiết kế. Cần đối chiếu bản tính, lắp đặt thực tế, kết quả thử nghiệm và điều kiện phòng; phân biệt nghiệm thu kỹ thuật với thủ tục pháp lý.

9. Bàn giao thiếu hồ sơ và đào tạo

Cần có bản vẽ hoàn công, danh mục thiết bị, kết quả kiểm tra, hướng dẫn vận hành và xử lý sự cố phù hợp. Nhân viên quản lý phải hiểu tín hiệu cảnh báo, quy trình sơ tán và xử lý sau xả.

10. Bảo trì chỉ dựa vào đồng hồ áp suất

Đánh giá toàn bộ bình, van, lượng khí, thiết bị kích hoạt, điều khiển, đầu phun và điều kiện phòng. Việc nạp lại FM-200 phải theo tài liệu nhà sản xuất và yêu cầu năng lực, tiêu chuẩn áp dụng; không suy diễn rằng ai cũng đủ năng lực thực hiện.

Khuyến nghị cho chủ đầu tư
Trước bàn giao, kiểm tra ba nhóm: (1) cấu hình thực tế và bản tính; (2) chức năng điều khiển, cảnh báo, liên động và điều kiện phòng; (3) hồ sơ, hướng dẫn vận hành và kế hoạch bảo trì. Khi thay đổi phòng hoặc thiết bị, cần đánh giá ảnh hưởng đến hệ thống trước khi tiếp tục sử dụng.

Căn cứ và tài liệu tham khảo
[1] TCVN 7161-1:2022 – Yêu cầu chung; [2] TCVN 7161-9:2024 – HFC-227ea; [3] TCVN 7161-5:2021 – FK-5-1-12 (tra cứu VSQI: tieuchuan.vsqi.gov.vn).
[4] Cục Cảnh sát PCCC và CNCH – Giải đáp bổ sung khí FM-200: canhsatpccc.gov.vn/vi/faq-contact/citizen-faq/1603.
[5] S-TEC VINA – Các lỗi khi thi công hệ thống chữa cháy khí: stecvina.com/solution/chu-y-loi-khi-thi-cong-he-thong-chua-chay-khi/.
Lưu ý: Bài viết là khuyến nghị kiểm soát chất lượng, không thay thế toàn văn tiêu chuẩn, hồ sơ thiết kế, quy trình thử nghiệm hoặc yêu cầu nghiệm thu theo pháp luật.